آب مروارید یا کاتاراکت (Cataract)  چیست؟

قبلا مطلبی ساده در مورد بیماری آب مروارید نشر داده بودیم٬ ازآنجایی که شاید برخی تمایل داشته باشند تا کمی تخصصی تر به این موضوع بپردازند و مطالعه کنند تصمیم گرفتیم تا این مطلب را برای شما قرار دهیم. آب مروارید  به کدورت عدسی طبیعی چشم گفته می شود که در پشت عنبیه و مردمک قرار دارد. عدسی یا لنز چشم ، مانند لنز دوربین عکاسی کار می کند و نور را بر روی پرده شبکیه چشم که در عقب چشم قرار دارد متمرکز کرده و موجب ایجاد دید عالی در ما میشود .

علل زمینه ای آب مروارید:

  • افزایش سن (آب مروارید ناشی از افزایش سن شایعترین علت ایجاد آب مروارید بوده بطوری که ۸۵ درصد از علل ایجاد آب مروارید را شامل میشود و با افزایش سن شیوع آن نیز افزایش می یابد.)
  • تروما (ضربه)
  • دیابت ( این نوع آب مروارید در افرادی که بیماریهای مشخص دیگری از جمله دیابت (بیماری قند) دارند دیده می شود.
  • مصرف سیستمیک و موضعی استرویید.)
  • آب مروارید مادر زادی

کاتاراکت مادرزادی به وجود هرگونه کدورت در عدسی به هنگام تولد می گوئیم.  کاتاراکت مادرزادی می تواند شدت های مختلفی داشته باشد؛ کدورت های عدسی ممکن است پیشرونده نباشد و از نظر بینایی اهمیت نداشته باشد ویا در بعضی بیماران منجر به کاهش بینایی شدید شود. آب مروارید مادر زادی ممکن است یکطرفه یا دوطرفه باشد. از هر ۱۰۰۰ تولد ۴ مورد در هنگام تولد یا کمی بعد از آن آب مروارید مادرزادی تشخیص داده می شود.  کاتاراکت مادرزادی در همه موارد نیاز به عمل جراحی ندارد؛ اما در اکثر موارد جراحی لازم است. درآب مرواریدی که کدورت فقط در قسمت های محیطی عدسی باشد، به دلیل کاهش بینایی مرکزی ممکن است نیاز به عمل جراحی نداشته باشد. همچنین کاتاراکت های خیلی کوچک ممکن است قابل توجه نبوده و نیاز به جراحی نداشته باشند. در نوزادان آب مروارید به دلایل متعددی نظیر: بیماری های ارثی، عفونت، مشکلات متابولیک ،دیابت، ضربه، التهاب یا واکنش های دارویی بوجود می آید.

تشخیص آب مروارید یا کاتاراکت

برای تشخیص آب مروارید باید معاینه کامل چشم پزشکی توسط چشم پزشک متخصص انجام شود. برای تشخیص صحیح، معایناتی که توسط چشم پزشکان ما در کلینیک مرکزی  انجام می شود شامل موارد زیر می باشد:

  1. اندازه گیری میزان بینایی
  2. معاینه ظاهر چشم ها
  3. معاینه با دستگاه اسلیت لامپ
  4. بررسی واکنش مردمک ها در برابر نور
  5. تونومتری : با این معاینه فشار چشم اندازه گیری می شود. افزایش فشار ممکن است علامت گلوکوم (آب سیاه) باشد.
  6. گشاد کردن مردمک که با مصرف قطره های چشمی صورت می گیرد و به چشم پزشک اجازه می دهد تا تمام قسمتهای عدسی و شبکیه را کاملا معاینه کند

علائم آب مروارید عبارتند از:

  1. تار شدن یا محو شدن بینایی
  2. درخشندگی زیاد نور اتومبیل ها در شب
  3. خیرگی و پخش نور چراغها و نور آفتاب
  4. دیدن هاله اطراف چراغها
  5. کاهش دید در نور شدید آفتاب
  6. کاهش دید در شب
  7. افزایش دید نزدیک
  8. تغییر مداوم شماره عینک و یا لنز تماسی
  9. دو بینی یا چند بینی
  10. کم رنگ شدن یا محو شدن رنگها
  11. حساس شدن به نور
  12. کاتاراکت درد ندارد

درمان آب مروارید یا کاتاراکت

آب مروارید زمانی نیاز به جراحی دارد که سبب کاهش دید دور، اختلال در انجام فعالیت های شغلی یا روزمره (مانند رانندگی، مطالعه و تماشای تلویزیون) شود و این الزاما به معنای رسیدن آب مروارید نیست. تکنیکی که امروزه به طور معمول برای جراحی کاتاراکت مورد استفاده قرار می گیرد و همکاران ما در کلینیک مرکزی در انجام آن بسیار کارآمد و با تجربه هستند  تکنیک “فیکو امولسیفیکاسیون” است. در این تکنیک از امواج اولتراسوند برای خرد کردن عدسی استفاده می شود. وسیله ای که برای خرد کردن عدسی در این روش مورد استفاده قرار می گیرد ضخامت کمی داشته و از طریق یک برش حدوداً ۳ میلی متر وارد چشم می شود. از آنجا که این برش بسیار کوچک می باشد معمولاً نیازی به بخیه ندارد و خود به خود ترمیم می شود. پس از خارج کردن عدسی کدر شده، یک عدسی مصنوعی شفاف، از طریق همان برش کوچک وارد چشم می شود. این عمل به طور معمول حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه طول می کشد. از نظر بی هوشی نیز  با پیشرفت تکنولوژی عمل، معمولا نیازی به بیهوشی عمومی وجود ندارد و با تزریق بی حسی و یا حتی ریختن قطره بی حسی عمل جراحی امکان پذیر است. در مواردی که کاتاراکت بیش از حد رسیده باشد ممکن است نتوان عدسی سفت شده را با امواج اولتراسوند خارج کرد. در این حالت ممکن است جراح ناچار شود از تکنیک جراحی کاتاراکت به روش دیگری استفاده کند. در این روش عدسی کدر شده به صورت درسته از کپسول خود خارج شده، از چشم بیرون آورده می شود. برای این روش لازم است از برش های بزرگتر (بین ۶ تا ۱۰ میلی متر) استفاده کرد و لازم است محل برش نیز با بخیه های ظریف ترمیم گردد. از این رو دوره نقاهت بیماران کمی طولانی تر از روش فیکوامولسیفیکاسیون می باشد و عملا تعداد نادری از بیماران به این روش مورد عمل جراحی قرار می گیرند.

روش انجام جراحی کاتاراکت

در عمل فیکو عدسی داخل چشمی به صورت تاشو بوده و از طریق منفذ کوچک ایجاد شده به داخل چشم فرستاده می­ شود. این عدسی در مجاورت کپسول خلفی باز شده و اندازه اپتیک آن به ۶ میلی­ متر می­رسد و به وسیله بازوهای کناری که به آنها haptic گفته می­شود در داخل کپسول، محکم قرار می گیرد. معمولاً برای ثابت نگاه داشتن عدسی ­ها در داخل چشم احتیاجی به بخیه وجود ندارد.

توصیه های قبل از عمل جراحی

  1. قبل از انجام عمل جراحی طبق صلاحدید پزشک معالج آزمایشات خون و ادرار را در یکی مراکز درمانی نزدیک محل سکونت خود انجام و جواب آن را روز عمل به همراه داشته باشید .
  2. لازم است ۸ ساعت قبل از انجام عمل جراحی از نوشیدن آب و استفاده از هرگونه مواد خوراکی اجتناب کنید ، در صورتی که عمل شما در شیفت عصر انجام می گیرد، صبحانه بخورید و در صورتی که در شیفت صبح باشد صبحانه میل نفرمایید .
  3. روز قبل از عمل استحمام کنید و بهتر است که آقایان صورت خود را اصلاح کنند.
  4. در روز عمل ، خانم ها از آرایش بخصوص آرایش چشم اجتناب نمایند.
  5. حتما در روز عمل، همه داروهائی را که به علت سایر بیماریها مثل قند، فشار خون،‌ناراحتی قلبی و ….. مصرف می کرده اید، مصرف کنید.
  6. شب قبل از عمل، با خیالی راحت استراحت نمایید و هیچ‌گونه استرسی نداشته باشید زیرا عمل خیلی راحت و آسان است.
  7. در روز عمل دو ساعت قبل از عمل به کلینیک مراجعه و پذیرش می شوید.
  8. پس از ورود به بخش لباس مخصوص اتاق عمل می پوشید و پرستار چند بار قطره های گشاد کننده مردمک در چشم شما می ریزد.
  9. پس از دراز کشیدن روی تخت اتاق عمل؛ چند بار قطره بی حسی (تتراکایین)در چشمتان چکانده می شود. با ریختن قطره بی حسی ، ‌چشمتان کاملا بی‌حس می‌شود و شما در طول عمل احساس درد نخواهید کرد.

دستورات و مراقبت های پس از عمل کاتاراکت

  1. چند ساعت بعد از عمل جراحی  مرخص خواهید شد.هنگام مرخص شدن قطره های چشمی را به طوری که آموزش می بینید استفاده کنید. شما تحویل و نحوه استفاده از
  2. پس از عمل جراحی به پشت بخوابید و از خوابیدن به سمت چشمی که عمل شده و یا به طرف شکم خودداری کنید.
  3. اما از روز دوم بعد از عمل می‌توانید به سمت چشم عمل شده بخوابید.
  4. از روز دوم می‌توانید حمام بروید و وضو بگیرید .
  5. از روز ششم می‌توانید سجده کنید.
  6. محافظ چشمی را تا یک هفته شب‌ها استفاده کنید.
  7. در صورت نیاز از عینک آفتابی استفاده شود.
  8. رانندگی در روز محدودیت ندارد، بعد از سه هفته می‌توانید شب‌ها نیز رانندگی کنید.
  9. بلافاصله پس از عمل می توانید غذا بخورید. پرهیز غذائی خاصی ندارید و رژیم غذائی بخصوصی توصیه نمی شود.
  10. در صورت احساس درد و ناراحتی، از قرص استامینوفن استفاده کنید.
  11. شب‌ها که به بستر می‌روید نیاز به ریختن قطره نیست .
  12. بین دو قطره حداقل ۵ دقیقه فاصله بگذارید.
  13. افزایش اشک ریزش بعداز عمل کاتاراکت طبیعی است. همینطور مقادیر کم ترشحات در هنگام بیدار شدن از خواب که باعث می شود مژه ها به هم بچسبد. این ترشحات را می توانید با دستمال تمیز پاک کنید.
  14. درد بعد از عمل را می توان با مصرف استامینوفن کاهش داد. در صورت از بین نرفتن درد به پزشک اطلاع دهید زیرا ممکن است به دلیل افزایش فشار داخل چشم یا بروز عفونت داخل چشمی باشد.
  15. کاهش ناگهانی بینائی را باید به پزشک اطلاع دهید.
  16. روز بعد از عمل جراحی باید برای معاینه به مطب مراجعه کنید و تا بهبود کامل لازم است که چندین بار معاینه شوید.
  17. دید شما بلافاصله بعد ازعمل ممکن‌است کامل نبــاشد ولی به‌تدریج بهتر خواهد‌شد و بعد از یک‌ماه اگر لازم باشد، شماره عینکی برای کارهای دقیق تجویز خواهد شد.
  18. توجه داشته باشید که کیفیت بینائی بعد از عمل بستگی به وضعیت شبکیه ، سلامت عصب بینائی و سلامت سایر قسمت های چشم دارد که تدریجا کامل می‌شود.
  19. لنز داخل چشمی تطابق ندارد، بیمار بایستی موقع انجام کارهای نزدیگ مثل مطالعه از عینک استفاده نمایند که حدود یک ماه پس از عمل تجویز می شود.
  20. معاینه های بعد از عمل طبق نظر پزشک معالج شما خواهد بود.

درباره | تماس | کادر درمانی | کادر اداری | فرم استخدام | فرم همکاری پزشکان | انتقادات و پیشنهادات

ساعات کاری
شنبه تا چهارشنبه: ساعت ۷:۳۰ الی ۱۹:۳۰ | پنجشنبه ها: ۷:۳۰ الی ۱۵:۳۰

کلینیک چشمخانه یک

تهران٬ خیابان ولیعصر٬
بالاتر از میدان ونک٬ خیابان والی نژاد٬ پلاک ۳۲
تلفن گویا: ۸۸۶۷۷۶۹۵-۰۲۱ – ۴۳۰۸۳-۰۲۱
درمانگاه: ۸۸۶۷۷۶۵۲-۰۲۱ – ۸۸۶۷۷۶۵۳-۰۲۱
info[at]cheshmkhaneh.com

کلینیک چشمخانه دو (بیمارستان تریتا)

تهران٬ بزرگراه همت،
بعداز تقاطع بزرگراه آزادگان، روبروی دریاچه چیتگر
تلفن گویا: ۴۷۲۴۱۹۰۰-۰۲۱

چشمخانه در شبکه های اجتماعی

کلینیک چشم پزشکی چشمخانه را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید و از اطلاعات مفید آن بهره مند شوید